Landelijke
studiedag speciaal onderwijs 19 april 2010
op de Haagse
Hogeschool voor Sportstudies (HHS) te Den Haag.
Het thema voor deze studiedag is: ‘(Net)werken
in het speciaal onderwijs' met de subtitel
‘Wie in dit kind het wonder
ziet, is de leerkracht die geniet.'
Dagprogramma
08.45 - 09.30 Ontvangst
09.30 - 09.40 Opening
door de dagvoorzitter
09.40 - 10.15 Inleiding
door Marco van Berkel SLO 'Werken in het SO'
10.30 - 12.00
Workshopronde 1
12.00 - 13.00 Pauze:
lunch
13.00 - 14.30
Workshopronde 2
14.45 - 16.15
Workshopronde 3
16.15 - 17.00 Afsluiting
met drankje en vanaf 17.00 uur het dinerbuffet
Workshops
studiedag Speciaal Onderwijs
1.
Leerlingen met een visuele handicap in de les bewegingsonderwijs
(cluster 1)
Binnen cluster 1 hebben we een goed lopend
netwerk. De ZML-Leerlijnen zijn geheel aangepast aan de visueel beperkten, een
doelgroep die ook voorkomt in andere clusters.
Wij hebben moeite de leerlijnen (goed) te gebruiken
in de praktijk! Heb jij dit ook?
Of juist niet! Kom jij ook om je ervaringen te
delen!?
Door Wilbert Dorrestijn
2.Kernactiviteiten
balanceren voor ZML (cluster 3)
In het bewegingsonderwijs aan Zeer Moeilijk
Lerende Kinderen is balanceren misschien wel de belangrijkste leerlijn. De
balanceeractiviteiten moeten hier langdurig en op verschillende niveaus
aangeboden kunnen worden.
In het boek Bewegingsonderwijs aan ZML zijn
kernactiviteiten geformuleerd die mogelijkheden bieden op succesvolle deelname
en een duidelijke bewegingsuitdaging hebben voor de leerlingen.
In de praktijk gaan we een aantal - in het boek
beschreven - balanceeractiviteiten zelf doen, waarbij ook het bewegingsthema
‘Rijden' aandacht krijgt. Op de verschillende niveaus komen uitbouwbaarheid en het geven van leerhulp aan bod.
Door Ronald de Graaff, medeauteur
Bewegingsonderwijs aan ZML, vakleerkracht bewegingsonderwijs ZML (praktijk)
3.Activiteiten voor
leerlingen van laag niveau binnen ZML (cluster 3)
In deze workshop gaan we kijken naar bewegingsactiviteiten voor ZML-leerlingen
met grote bewegingsachterstanden of -beperkingen. Wat zijn de meest eenvoudige
bewegingsactiviteiten waarin de bewegingsuitdaging voor de leerlingen
herkenbaar en realiseerbaar is? Welke activiteiten zijn nog verder te
vereenvoudigen en wanneer bieden we deze activiteiten aan? Wat kunnen we de
leerlingen hierin leren? In de zaal gaan we verschillende activiteiten met
elkaar doen en we gaan ook enkele nieuwe activiteiten ontwerpen. De aangeboden
activiteiten uit diverse leerlijnen zijn vooral afkomstig uit het net
uitgekomen boek Bewegingsonderwijs aan ZML.
Door Irene Wijffels en Christa Rietberg (praktijk)
4.
Cluster 4 Omgaan met gedragslastige kinderen
Door Henno Oldenbeuving (theorie)
5.
Het SBO, vakwerkplan bewegingsonderwijs voor het speciaal basisonderwijs
Bewegen (werken) op niveau is één van de belangrijkste uitgangspunten van het onderwijs anno 2010. In het bewegingsonderwijs zijn enkele producten ter ondersteuning van de dagelijkse praktijk ontwikkeld. Welke mogelijkheden en beperkingen heeft het werken in niveaugroepen? In de workshop wordt het werken op niveau behandeld aan de hand van de nieuwe uitgave Basislessen bewegingsonderwijs deel 1 en ondersteund met videobeelden. Hoe bepaal je het niveau waarop kinderen kunnen deelnemen aan bewegingssituaties en hoe maak je dat duidelijk?
Door Wim van Gelder
6.
Adventure games
‘Adventure
Programming' is een betrekkelijk nieuwe vorm van
(sport-)onderwijs.
Hierbij komen bewegingsonderwijs, training in sociale competenties en (buiten-)
spelen bij elkaar. Deze dynamische workshop is een uitgebreide introductie in
het organiseren van Adventure Games. Je leert hoe je Adventure in je (les-) programma's
kunt gebruiken. Met deze veelal nog onbekende activiteiten die je in deze
workshop zult leren, geef je je les- of activiteitenprogramma een nieuwe
impuls.
Vooral heel veel verschillende
Adventurespelen en -opdrachten, zonder of met weinig materialen, makkelijk
toepasbaar voor elke doelgroep en op elke locatie.
Kennismaking met Project Adventure's filosofie
over de ‘Basics van Adventure', met name Challenge by Choice, Full Value
Contract en Action Learning.
Door Project Adventure
7.
Racketspel
In deze praktijkworkshop wordt ingegaan op een
betekenisvolle en context-relevante wijze van leren spelen. Leerlingen spelen
aangepaste racketspel(letjes) die geschikt geacht worden voor hun fysieke,
intellectuele en sociale emotionele staat van ontwikkeling. Regelmatig
indirecte instructie helpt leerlingen met beperkte technische vaardigheden een
racketspel te spelen en zelfs zeer competitief te zijn.
8.
Het
gebruik van pictogrammen bij autistische kinderen
Van chaos naar structuur met behulp
van pictogrammen in het bewegingsonderwijs. Voor een autistische leerling is
het moeilijk een gymles zo te ordenen dat het voor hem of haar hanteerbaar is.
De vakleerkracht bewegingsonderwijs kan daar zeer veel in sturen. Met vaak maar
kleine aanpassingen en simpele ingrepen kan een gymles voorgestructureerd en
verduidelijkt worden. Het gebruik van pictogrammen speelt daarin een
belangrijke rol.
Door Marjolijn Kelderman-Poppen
(theorie & praktijk)
9. Groene Spelen
Doelgroep van deze workshop zijn de leerkrachten
die lesgeven aan leerlingen van de oudste groepen van het SBO, de clusterscholen (2 en 4) en het VSO. Inhoud: oefenvormen
waarbij de nadruk ligt op samenwerking en het bereiken van een
gemeenschappelijk doel. Het leren rekening houden met elkaar en
acceptatie van elkaars (on)mogelijkheden. Het plezier beleven aan het samen
uitvoeren en iedereen kan meedoen.
Door Jan
Kalter
10.
Spellen spuien
Bij veel collega's worden de mooiste spellen
voor hun eigen beroepssituatie ontwikkeld. Nu blijkt er grote behoefte en
nieuwsgierigheid te zijn bij collega's om in aanraking te komen met nieuwe
spelactiviteiten.
We roepen dan ook collega's op die Good Practice
voorbeelden betreffende spelactiviteiten aan collega's willen presenteren. Bestaande
spelen die zijn aangepast aan een specifiek cluster behoren natuurlijk ook tot
de categorie spellen die zeer zinvol kunnen zijn voor andere collega's.
Om deze workshop organisatorisch goed te laten
verlopen verzoeken we de collega's die zich inschrijven voor deze workshop, hun
spelactiviteiten op te sturen naar de workshopleider. Een opgave van de
materialen en minimale ruimte die nodig is voor de spellen, is zeer wenselijk.
11. De opbrengsten van certificering tot
sportactieve school
Sinds enkele jaren
is het voor SO-scholen mogelijk gecertificeerd te worden tot ‘sportactieve
school'. Dit keurmerk wordt door de KVLO en het NOC*NSF verleend aan scholen
die een breed aanbod hebben op het gebied van bewegen en sport.
In deze workshop
zal, na een korte toelichting op de criteria waaraan een school moet voldoen om
gecertificeerd te kunnen worden, vanuit de praktijk van een SO-school gekeken
worden naar hetgeen op die school gerealiseerd is en de meerwaarde die het
heeft gehad voor de school. Tot slot ga je aan de slag met het
aanmeldingsformulier zodat je inzicht krijgt hoe ‘sportactief'je school op dit
moment is.
Door Richard Weijermans Projectleider Bouwlust Schoolsport Team Den Haag
12. Dans voor (zeer-) laag niveau ZML Deze dansworkshop is voor bewegingsonderwijs aan leerlingen ZML van laag niveau en/of jonge kinderen van vier, vijf jaar oud. Daarnaast is er ook aandacht voor dansen met leerlingen die rolstoelgebonden zijn.
De activiteiten die we gaan uitwerken komen overeen met niveau a en b ‘Bewegen op muziek' uit het onlangs verschenen boek ‘Bewegingsonderwijs aan ZML', van het Jan luiting Fonds.
Door Angela Verhagen. (ZMLK school de Kom te Druten).