​Bericht AD 28-5-2026

Kinderen zitten veel meer op mobiele telefoons of tablets dan zeven jaar geleden, maar leerlingen in groep 8 kunnen alsnog even goed bewegen. Dat blijkt uit een nieuw peilingsonderzoek van de Onderwijsinspectie, tot verbazing van de onderzoekers zelf.

Bijna de helft van de leerlingen geeft aan dat zij meer dan drie uur per dag spelletjes spelen op hun telefoon of tablet. Voor 15 procent is dat zelfs meer dan vijf uur. Je zou verwachten dat die schermtijd een direct effect heeft in de gymzaal, maar dat is er dus niet.

De leerlingen uit groep 8 die zijn onderzocht kunnen iets minder goed mikken en rennen dan zeven jaar geleden, wat belangrijk is voor bijvoorbeeld balsporten, maar balanceren en verspringen doen zij weer beter. De beweegvaardigheid, zoals de onderzoekers het noemen, blijft dus nagenoeg gelijk.

Dat betekent niet dat leerlingen evenveel bewegen als zeven jaar geleden. Zo ziet de inspectie dat het aantal leerlingen dat met de fiets naar school gaat en regelmatig buiten speelt licht is gedaald, maar met respectievelijk 74 en 65 procent liggen deze cijfers alsnog hoog. Het aantal leerlingen dat lid is van een sportclub is wel nagenoeg gelijk gebleven.

In totaal deden 87 basisscholen met 2146 leerlingen uit groep 8 mee aan het onderzoek. Naast het invullen van een vragenlijst moesten zij dertien praktijkopdrachten afleggen, waaronder touwzwaaien, een conditietest, verspringen, balanceren en balspellen. Ook leraren en de scholen zelf kregen een vragenlijst.

Verbazing
Het resultaat verbaast gymleraren én de onderzoekers zelf, schrijft de inspectie in het rapport. De schermtijd is dusdanig toegenomen dat een daling in vaardigheden onvermijdelijk was, dachten de onderzoekers. Gymleraren zien ook in hun lessen dat leerlingen minder bewegen, en vreesden dat het niveau hierdoor achteruit was gegaan.

In de praktijk lijkt dat dus mee te vallen. Gymleraar Tim van Calmthout deed mee aan het onderzoek en vraagt zich af: „Kan het zijn dat de beweegvaardigheid eerst afnam, maar dat het, omdat we er de afgelopen jaren meer aandacht aan hebben besteed, nu weer beter gaat?”

Scholen lijken gym in ieder geval serieuzer te nemen dan eerst. Waar in 2016 nog maar 57 procent van de scholen een speciaal daarvoor opgeleide gymleraar in dienst had, is dit inmiddels zo’n 90 procent. 

Ook moeten scholen sinds schooljaar 2023-2024, het jaar waarin dit onderzoek is afgenomen, minimaal negentig minuten per week gymles geven. Veel scholen deden dat overigens in de praktijk al.

Meer dan sporten
In de gesprekken met gymleraren ziet de Onderwijsinspectie naast beweging nog een andere belangrijke functie voor de gymles. Waar leerlingen bij veel lessen inmiddels achter hun laptop gekluisterd zitten, is de gymzaal nog dé plek om samen te werken.

„We zijn er niet alleen voor bewegen en sport”, zegt Eric Pardon, directeur van de vakvereniging voor gymleraren. „We leren kinderen ook hoe ze elkaar op dingen kunnen aanspreken. Eigenlijk geven we ook burgerschapsonderwijs.”

Een onverwacht effect van al die schermtijd zien docenten overigens terug bij het minst populaire gymonderdeel: bewegen op muziek. Zowel leerkrachten als leerlingen vinden ritmisch dansen vaak ongemakkelijk. „Bij dit onderdeel geef je je in zekere zin wel bloot”, aldus Pardon.

Volledige artikel op ad.nl>>