Nieuws

Merendeel Rondetafel vóór wettelijke borging bewegingsonderwijs

Terug
Het doel van het gesprek was inzicht verkrijgen in de meerwaarde van vakleerkrachten voor kwalitatief hoogwaardig bewegingsonderwijs en de effecten van het dalende niveau van bewegingsonderwijs.

Naar aanleiding van het wetsvoorstel van de SP door Michiel van Nispen voor drie uur bewegingsonderwijs door een vakleerkracht, werd op 10 september een rondetafelgesprek gehouden in de Tweede Kamer. Het rondetafelgesprek volgde op het advies “Plezier in bewegen" dat diezelfde ochtend werd uitgebracht door de Sportraad, de Onderwijsraad en de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving.
 
Bij het rondetafelgesprek waren vanuit de Tweede Kamer aanwezig Michiel van Nispen (SP), Rudmer Heerema (VVD), Lisa Westerveld (GL), Michel Rog (CDA) en voorzitter Antje Diertens (D66).
 
Vanuit het veld zaten verschillende deskundigen en belanghebbenden aan tafel. Deze kregen allen een kort moment om zichzelf te introduceren en hun standpunten met statements in een pitch naar voren te brengen. De Kamerleden gebruikten de resterende tijd om aan de gasten verdiepende vragen te stellen. Het doel van het gesprek was:
  • inzicht verkrijgen in de meerwaarde van vakleerkrachten voor kwalitatief hoogwaardig bewegingsonderwijs
  • en de effecten van het dalende niveau van bewegingsonderwijs.
Jac Orie (trainer en schaatscoach) sprak als eerste zijn zorg uit over het beweegniveau van de Nederlandse jeugd. Van de talenten die meedoen aan zijn talentenprogramma grossiert een steeds groter gedeelte hiervan in het ontbreken van de juiste basisvaardigheden.
 
Deze zorg onderschreef Willem van Mechelen (hoogleraar sociale geneeskunde VU Medisch Centrum). Vanuit zijn geneeskundige onderzoeken benadrukte hij dat tweederde van de kinderen door leefstijl een tekort heeft aan beweging. Willem van Mechelen pleitte ervoor dat de context voor kinderen aangepast wordt, omdat de omgeving hen nu tekort doet. Hij vroeg de politiek meer te kijken naar de baten van meer en goed bewegen, dan naar de kosten. De relatie tussen investeren in bewegen en de baten zijn volgens hem 1 op 12. Dus voor elke geïnvesteerde euro levert dit de samenleving (volksgezondheid) 12 euro op.
 
Dorien Collard (senior onderzoeker Mulier Instituut) heeft onderzoek gedaan naar de motorische fitheid van kinderen en daaruit blijkt dat de motorische fitheid van kinderen daalt. Kinderen zitten qua bewegen in een negatieve spiraal waar zij niet meer uitkomen. Dorien Collard stelt hierbij dat minder bewegingsvaardigheden zorgen voor minder succesmomenten die op hun beurt weer zorgen voor minder plezier en minder deelname aan bewegingssituaties. Zij bepleitte dat bewegingsvaardigheden beter moeten worden aangeleerd, waardoor meer positieve ervaringen ontstaan met sport en bewegen.
Verder blijkt uit onderzoek dat schoolleiders de kwaliteit van het bewegingsonderwijs positiever beoordelen bij vakleerkrachten dan bij groepsleerkrachten en vakspecialisten (groepsleerkrachten die de Leergang Bewegingsonderwijs hebben gevolgd). Volgens Dorien Collard zou een vakleerkracht die werkt met een leerlingvolgsysteem en een vakwerkplan beter aansluiten bij de vraag van de leerlingen.
 
Winona Ensink sprak namens het PABO-netwerk van docenten bewegingsonderwijs, die aan de Leergang Bewegingsonderwijs lesgeven. Zij stelde vast dat de vakspecialisten zeer capabel zijn, dat zij meer contact hebben met de school en dat vakspecialisten binnen een school het bewegen goed kunnen bevorderen. Bijvoorbeeld door het bewegen in de klas te bevorderen. Winona Ensink gaf verder aan dat vakleerkrachten en vakspecialisten beide nodig zijn en als beweegexpert de spil binnen een school kunnen zijn. Zij benadrukte dat vakleerkrachten en vakspecialisten niet tegenover elkaar maar naast elkaar zouden moeten staan.
 
Cees Klaassen (directeur KVLO) heeft aan de Kamerleden overgebracht dat alle kinderen in Nederland recht hebben op voldoende en goed bewegingsonderwijs. Hij benadrukte de meerwaarde van de vakleerkracht. Niet alleen voor het bewegingsonderwijs, maar ook voor de school en het team, omdat bij de inzet van de vakleerkracht de groepsleerkracht geen gymles meer hoeft te geven waardoor de werkdruk vermindert en er ook een bijdrage wordt geleverd aan het terugdringen van het lerarentekort.
Het aantal uren en de vakleerkracht zijn daarbij noodzakelijke randvoorwaarden. Cees Klaassen stelde voor, om in lijn met de ambitie van het bestuursakkoord van de PO-Raad en het Kabinet, het aantal uren gym wettelijk te borgen analoog aan het aantal uren dat vmbo-leerlingen in het VO krijgen, te weten gemiddeld 2.5 lesuur per week. Te verdelen over drie uur voor de groepen 1 t/m 4 en twee uur voor de groepen 5 t/m 8. De extra kosten blijven daardoor ook zeer beperkt.
Bij de wettelijke borging van de vakleerkracht en het aantal uren is de ‘vrijheid van het onderwijs’ (art. 23 van de grondwet) niet in het geding, integendeel. Scholen krijgen met deze noodzakelijke randvoorwaarden juist volop de ruimte om zelf methoden, een vakwerkplan en een leerlingvolgsysteem te kiezen die goed passen bij hun (pedagogische) onderwijsvisie en levensbeschouwelijke signatuur/grondslag.
Cees Klaassen heeft aan de Tweede Kamer gevraagd om in het belang van de toekomst van onze jeugd en de samenleving ook voor het PO de randvoorwaarden voor goed en voldoende bewegingsonderwijs wettelijk te borgen, zoals dat ook voor het VO is vastgelegd.​
 
Anko van Hoepen sprak namens de PO-Raad en gaf aan dat de PO-Raad een aantal zaken niet wil en een aantal zaken wel. Wat de PO-Raad niet wil, is dat onbevoegde docenten gymles geven. De PO-Raad wil geen urennorm voor het bewegingsonderwijs, wil het huidige proces van Curriculum.nu niet blokkeren en wil niet ingrijpen in de keuzes van onderwijs van de basisscholen. De PO-Raad wil wel dat alle leerkrachten bevoegd zijn. Voor de PO-Raad is er geen verschil tussen een vakleerkracht of een vakspecialist. Bevoegd is voor de PO-Raad bevoegd.
De PO-Raad wil graag dat alle praktische bezwaren waarom nu nog geen bevoegde docenten lesgeven worden opgelost en dat het bestuursakkoord wordt verlengd.
Anko van Hoepen gaf aan dat vanuit het geld voor werkdrukverlaging 43% van de scholen een keuze heeft gemaakt voor een vakleerkracht bewegingsonderwijs. Hij signaleert dat het voor scholen in de buitengebieden erg lastig is een vakleerkracht in te zetten door financiële problemen, accommodaties die lastiger bereikbaar zijn of minder aanwezig. Hij meldde dat de PO-Raad graag verder wil onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor de inzet van vakspecialisten en vakleerkrachten.
 
Thom Terwee (ALO Amsterdam) sprak namens de ALO’s. Hij startte met een betoog over de moderne gymleraar, die niet alleen een lesboer is maar een professional. Een professional die onderdeel uitmaakt van een schoolteam en dit team sterker maakt. De moderne gymleraar is altijd in verbinding met andere professionals uit de beweegwereld. Door het invoeren van een vakleerkracht voor alle scholen worden alle kinderen in Nederland bereikt.
De ALO’s geven aan dat zij het aantal studenten afstemmen op de vraag vanuit het werkveld. Mocht de vraag uit het werkveld stijgen door de invoering van drie uur bewegingsonderwijs gegeven door een vakleerkracht, dan kunnen de ALO’s de instroom aanpassen om hieraan te voldoen.
 
Jan Dirk van der Zee (KNVB) sprak de vraag uit waarom de politiek niet de urgentie ziet van de beweegachterstand die kinderen op dit moment hebben. De KNVB ziet een gebrek aan basisvaardigheden bij kinderen en zet zich op meerdere punten in om kinderen meer te laten bewegen. Bijvoorbeeld via Kluppie.
Dirk Jan van der Zee geeft aan dat beweegarmoede een maatschappelijk probleem is en ziet hiervoor meerdere oplossingen. Op school dient er een uitnodigend schoolplein te zijn, bij sportverenigingen moet veelzijdiger bewogen worden. De KNVB is voor de inzet van een vakleerkracht bewegen.
 
Marieke van der Plas sprak namens de KNGU. Vanuit de KNGU wordt het advies gegeven om naar drie gymuren te gaan. Nu wordt dit vaak niet gehaald. De KNGU werkt via het Nijntje-programma aan het verbeteren van de motoriek van kinderen. Dit doen zij in samenwerking met beweegteams op scholen. Samen met scholen wordt er ook peutergym georganiseerd. Meer bewegen zou moeten worden verankerd in het onderwijs.
 
Maurits Hendriks (technisch directeur NOC*NSF) gaf het belang aan van goed bewegen voor de sport. De topsport merkt op dit moment de achterstanden in motoriek bij verschillende atleten van de sportbonden. Daarnaast blijkt uit onderzoek dat Nederlandse jongeren het meest zitten van heel Europa. Voor NOC*NSF is dit een zeer zorgelijke ontwikkeling. Maurits Hendriks gaf aan dat  NOC*NSF een duidelijke link ziet tussen cognitie en motoriek. Leerlingen uit topsportprogramma’s scoren over de breedte goed op onderwijstoetsen. NOC*NSF staat voor een holistische aanpak van de ontwikkeling van lichaam en geest en is van mening dat hier een vakleerkracht bij hoort. Belangrijk is dat de inspectie de uren controleert die de scholen inzetten, waarbij kwaliteit belangrijker is dan kwantiteit.
 
Jacob Nienhuis (ontwikkelteam Bewegen & Sport van Curriculum.nu) vertelde dat er vanuit Curriculum.nu vanzelfsprekend veel aandacht is voor het beweegvaardiger maken van de kinderen. Curriculum.nu zet in op deelnemen op eigen niveau en het duurzaam deelnemen van leerlingen. Het is vanzelfsprekend dat een vakleerkracht deze doelen het beste kan bereiken.
 
Ruben Taris (psycholoog en senior onderzoeker Politie Diensten Centrum Nationale Politie) gaf een uitleg over de motorische testen van de politie. In de laatste jaren neemt het aantal deelnemers dat de politietest haalt af. De motorische vaardigheden in de gehele breedte nemen af.
 
Ook Rik van Trigt (Kapitein bij Defensie) sprak over het afnemende niveau van bewegen van aspiranten bij de landmacht. Er is geen goede basis meer bij de jeugd. Ook is er bij startende militairen te weinig teamverband en zijn aspiranten erg individueel gericht op verbetering.
 
Andre de Jeu (directeur Vereniging Sport en Gemeenten) ziet geen problemen in het uitbreiden van twee naar drie uren gym als het gaat om accommodaties en beschikbare ruimte. Hij gaf aan dat er voor de VNG geen wettelijke bepaling hoeft te komen om het aantal uren te borgen. De VNG is niet tegen een vakleerkracht en/of meer uren, mits er geld voor beschikbaar is.
 
Als laatste mocht Erik Scherder (hoogleraar Neuropsychologie Rijksuniversiteit Groningen) een uitleg geven over het belang van bewegen voor het brein. Erik Scherder gaf aan hoe belangrijk het is om complexe motorische vaardigheden aan te leren. Hoe meer verbindingen in de hersenen worden gemaakt hoe beter het brein functioneert en hoe beter een buffer wordt opgebouwd voor de rest van je leven (cognitieve reserve). Dit voorkomt of stelt chronische ziekten uit. Bewegingsonderwijs kan het beste worden verzorgd door een vakleerkracht.
 
Vanuit de Kamerleden werden er vragen gesteld aan de genodigden, zoals:
- over de urennorm en het belang van de vakleerkracht
- het standpunt van de PO-Raad
- het verschil tussen PABO-vakspecialist en ALO vakleerkracht.
 
Het gehele rondetafelgesprek is op de site van de Tweede Kamer te bekijken.
 
September, KVLO
Team Onderwijs


Downloads
Reacties (3)
Leo van Diepen 14 sep om 20:47
Ik vind het zeer hoopvol ,dat de deelnemers aan het rondetafelgesprek duidelijk beargumenteerden dat de kinderen behoefte hebben aan een leefstijl ,waar het eigen maken van vakkundig aangeboden bewegingsvaardigheden op school een grote noodzaak is.Zeker als de relatie tussen investeren in bewegen en de baten 1 op 12 is voor de volksgezondheid volgens de hoogleraar Willem van Mechelen.Dus wettelijke borging van bewegingsonderwijs in het PO van gemiddeld 2.5 uur per week voor alle groepen lijkt mij een must!!!
Ronald de Graaff17 sep om 16:14
Onbegrijpelijk dat de PO -raad geen urennorm wil vaststellen, welk belang wordt hiermee gediend?? Laten wij proberen om gymnastiekers met lef en zendingsdrang in de P O raad te krijgen.
Jordi Boogers 19 sep om 21:26
2,5 uur borgen van de LO specialist is echt noodzakelijk!
In de regio Drechtsteden/Hoekse waard schakelen directeuren van po externe instanties (bedrijfjes) in om de lessen bewegingsonderwijs te fasciliteren. (Projectmatig)
Net afgestudeerde Alo' ers stappen in zonder cao en worden onderbetaald.



Reageer Reactie plaatsen
Ik heb een vraag!
Juridisch
0306937678
Onderwijs
0306937674
Aankomende activiteiten
25
nov
TeamNL Talentdag
Agendapunt bekijken
28
nov
Scholings- en activiteitenavond...
Agendapunt bekijken
01
dec
Docent Agressie Regulatie Trainingen
Agendapunt bekijken
LO-Magazine
Hèt Magazine vol nieuws,
achtergronden en praktijk...
Lees meer
Word nu lid van de KVLO!
  • Blad, nieuwsbrief en site met:
  • Trends en ontwikkelingen
  • Scholing
  • Netwerken en kenniskringen
  • Juridische steun op jouw vakgebied
  • Collectieve verzekeringen
Terug naar boven
Een ogenblik geduld alstublieft...