Nieuws

Veelgestelde vragen over LO/bewegingsonderwijs in het VSO

Terug
vanaf 2 juni 2020. Richtlijnen en advies van de KVLO is samengesteld in afstemming met en medewerking van de stakeholders LO in het VO, te weten het LO-Platform, ALO’s, FvOv, SLO, Mulier Instituut en VSO-docenten LO. (Laatste update: 25 mei 2020)


 


Deze vragen gaan over Lichamelijke Opvoeding in het voortgezet speciaal onderwijs/praktijkonderwijs.

 

De vragen zijn ingedeeld in de categorieën:

  • Algemeen (vraag 1)
  • Binnen/buiten (2 t/m 4)
  • Besmetting voorkomen (5 t/m 9)
  • Rechten en plichten (10 t/m 12)
  • Hygiëne (13 en 14)
  • Kleedkamer (15 en 16) en
  • Overig (17 t/m 24)


Onderaan deze pagina en op de praktijkpagina van Facebook kunnen lesideeën uitgewisseld worden voor de laatste VSO-gymlessen van het schooljaar!

 


Vragen

  1. Mag ik in fysieke vorm LO/bewegingsonderwijs geven?
  2. Ik werk op een VSO school, waar de leerlingen wel naar school komen. Mag ik deze leerlingen wel lesgeven?
  3. Mag er LO/bewegingsonderwijs in de gymzaal plaatsvinden of moet dat buiten?
  4. Wanneer is LO/bewegingsonderwijs buiten onwenselijk?
  5. Wat als ik als leerkracht liever buiten LO/bewegingsonderwijs wil geven maar de school verplicht dat binnen te doen?
  6. Wat als ik als vakleerkracht liever binnen LO/bewegingsonderwijs wil geven, maar de school verplicht dat buiten te doen?
  7. Wat is het advies voor hygiëne voor de lessen LO?
  8. Wat is precies de 1,5 meter richtlijn voor het onderwijs?
  9. Kan ik fysiek hulpverlenen?
  10. Is het voor mij veilig om les te geven?
  11. In het protocol staat dat er geen beveiligingsmiddelen worden gebruikt zoals mondkapjes in het onderwijs. Maar als ik dit wel wil, mag het dan wel?
  12. Kan ik verplicht worden om op school les te geven wanneer ik mij zorgen maak over mijn eigen gezondheid?
  13. Kan ik verplicht worden om op school les te geven wanneer ik tot de risicogroep behoor?
  14. Kan ik verplicht worden om op school les te geven wanneer ik met iemand samenwoon die volgens de RIVM-richtlijnen ernstige klachten heeft?
  15. Hoe zit het met hygiënemaatregelen?
  16. Moet ik beschermende kleding dragen tijdens lessen LO/bewegingsonderwijs?
  17. Wat is het advies rondom kleedkamergebruik?
  18. Mogen kinderen zich gewoon omkleden?
  19. Gaan kampen, sportdagen en excursies nog door?
  20. Mijn school geeft geen LO/bewegingsonderwijs omdat kernvakken als prioriteit worden gezien. Welke argumenten zijn er om wel bewegingsonderwijs te geven?
  21. Mogen stagiaires weer lesgeven of helpen bij het lesgeven?
  22. Waarom zijn de regels voor het LO/bewegingsonderwijs anders dan voor het sporten binnen bij een sportvereniging?
  23. Mogen kinderen van 11 en 12 jaar die in klas 1 zitten wel naar school of gelden voor hen andere regels?
  24. Mag ik als VO-vakleerkracht lesgeven bij een basisschool bij mij in de buurt, zolang er in het VO geen lessen gegeven worden?
 


Antwoorden

Algemeen

Mag ik in fysieke vorm LO/bewegingsonderwijs geven?

Geef je les in het VSO? Niet tot 1 juni, wel vanaf 2 juni. Op afstand lesgeven is mogelijk.

 

Mag ik LO/bewegingsonderwijs geven in de gymzaal of moet dit buiten?

Standpunt is: De lessen LO in het VSO worden tot einde schooljaar (juli 2020) in een geschikte (buiten of binnen) accommodatie gegeven. De lessen zullen vaak binnen gegeven worden omwille van de fysieke en sociale veiligheid. Bespreek dit met je werkgever en zorg dat de binnen accommodaties beschikbaar zijn. Als de accommodatie in beheer is van de gemeente zal de werkgever bij de gemeente een verzoek moeten doen om de accommodatie open te stellen. Minister Slob heeft op 29-04-2020 aangegeven dat de gymzalen voor het PO/SO opengesteld dient te worden.

Praktische activiteiten worden zoveel mogelijk aangepast, waarbij 1,5 meter afstand tussen docent en leerling en tussen leerlingen onderling het streven is.  Als dit niet kan, worden bepaalde onderdelen waar mogelijk op een andere manier georganiseerd en/of online aangeboden.

Hierbij geldt dat het om maatwerk gaat, waarbij de vakleerkracht in gesprek gaat met de werkgever over de (on)mogelijkheden om LO/bewegingsonderwijs zo goed mogelijk te kunnen vormgeven.
 

Wat als de leraar liever buiten LO/bewegingsonderwijs in het VO wil geven, maar de school verplicht dat binnen te doen?

Het RIVM vindt dat de lessen bij voorkeur buiten moeten plaatsvinden. Bewegingsonderwijs/ LO in de buitenruimte zou gezonder zijn, omdat het virus in de buitenlucht sneller wordt verdund. Het advies is om samen met de werkgever tot een werkbare oplossing te komen.
 

Wat als de leraar lieverbinnen LO/bewegingsonderwijs in het VO wil geven, maar de school verplicht dat buiten te doen?

Het RIVM vindt dat de lessen bij voorkeur buiten moeten plaatsvinden. Bewegingsonderwijs/ LO in de buitenruimte zou gezonder zijn, omdat het virus in de buitenlucht sneller wordt verdund. Het advies is om samen met de werkgever tot een werkbare oplossing te komen. In dat gesprek kun je aangeven waarom je vindt dat de lessen beter binnen gegeven kunnen worden.


Besmetting voorkomen

Wat is het advies voor hygiëne voor de lessen LO?

  • Voor en na de les handen wassen.
  • De contactpunten van materialen moeten op dagelijkse basis schoongemaakt worden, eventueel na elke les. Voor LO in het VSO na elke les schoonmaken met water en zeep/allesreiniger (niet desinfectiemiddel).
  • De leraar gebruikt zijn eigen (gemarkeerde) materialen.
  • De leerling maakt (indien mogelijk) het eigen te gebruiken materiaal schoon, zoals het handvat van een badmintonracket of hockeystick. Andere mogelijkheid is om hiervoor een (vaste) onderwijsassistent in te zetten
  • Docenten en leerlingen (of vaste onderwijsassistent) maken na elke les de gebruikte leermiddelen en materialen schoon met schoonmaakmiddel (water met sop)
  • Aan het einde van de dag wordt groter materiaal (bijvoorbeeld banken, kasten, pylonnen) schoongemaakt
  • Maak iemand binnen de school/accommodatie voor (bewegings)onderwijs verantwoordelijk voor het schoonmaakprotocol

 

Wat is precies de 1,5 meter richtlijn voor het onderwijs?

•    Bij bewegingsactiviteiten is het bewaren van 1.5 meter afstand tussen leerlingen onderling en tussen docent en leerlingen het streven. De docent blijft echter verantwoordelijk voor de veiligheid in de groep, waarbij rekening wordt gehouden met de ondersteuningsbehoeftes van de leerlingen. Dit maakt afwijken van de 1.5 meter onderlinge afstand soms noodzakelijk.
•    Als vooraf wordt ingeschat dat het zoveel mogelijk bewaren van de 1.5 meter geen optie is, worden de betreffende activiteiten op een andere manier georganiseerd en/of online aangeboden.

 

Voor fysiek contact gelden de volgende algemene richtlijnen:

  • Iedereen wast zijn/haar handen vaak en goed.
  • Er worden geen handen geschud.
  • Hoesten en niezen in de elleboog.
  • Niet aan je gezicht zitten.
 

Kan ik fysiek hulpverlenen?

  • Advies is om zo weinig mogelijk fysieke hulp te verlenen binnen de 1,5 meter afstand. Binnen het voortgezet speciaal onderwijs/ praktijkonderwijs is deze richtlijn niet (altijd) haalbaar omdat je zowel fysieke veiligheid als sociale veiligheid dient te bieden.
  • Advies overnemen uit algemeen protocol
  • Leerlingen mogen elkaar niet aanraken en hulpverlenen in het VSO
  • In noodsituaties altijd ingrijpen en fysieke ondersteuning bieden.
 

Is het voor mij veilig om les te geven?

  • Het risico is verantwoord als iedereen zich aan de regels houdt.
  • Schat voorafgaand aan elke les in of het meedoen onder de huidige omstandigheden, haalbaar is voor elke leerling
  • Leraren behorend tot de risicogroepen (chronisch ziek, COPD/longziekte, diabetes, hartklachten) gaan nog niet voor de groep staan. Zij werken vanuit huis. Dit in overleg met de werkgever.


In het protocol staat dat er geen beveiligingsmiddelen worden gebruikt zoals mondkapjes in het onderwijs. Maar als ik dit wel wil, mag het dan wel?

Het gebruik van beschermingsmiddelen is niet verplicht gesteld voor onderwijspersoneel, want er is geen noodzaak tot een medische toepassing van beschermingsmiddelen. In het VSO kunnen er medische handelingen noodzakelijk zijn of er bestaat een noodzaak tot het geven van fysieke begeleiding van leerlingen. Dan is het gebruiken van beschermingsmiddelen (zoals een mondkapje of handschoenen) een overweging. Het advies is om bij zorg over de eigen gezondheid in gesprek te gaan met de werkgever om zodoende tot een oplossing te komen, waarbij jij met een gerust gevoel les kunt geven. Dit kan betekenen dat er aanpassingen komen in de aantal groepen die je ziet, de groepsgroottes van de klassen, de overwegingen tot het dragen van beschermingsmiddelen of andere oplossingen om wel met een veilig en gerust gevoel de les te kunnen verzorgen.
 


Rechten en plichten

Kan ik verplicht worden om op school les te geven wanneer ik mij zorgen maak over mijn eigen gezondheid?

Onderwijspersoneel dat gezond is, is in principe beschikbaar voor het verzorgen van het onderwijs op de school. Het is wel verstandig om eventuele zorgen met de werkgever bespreekbaar te maken en te zoeken naar oplossingen.
 

Kan ik verplicht worden om op school les te geven wanneer ik tot de risicogroep behoor?

  • Aan de hand van de RIVM-richtlijnen kan bepaald worden of je medisch kwetsbaar bent.
  • Personeelsleden die in een risicogroep vallen, kunnen worden vrijgesteld van werk op school (keuze werknemer in overleg met de werkgever).
 

Advies KVLO: Behoor je tot de risicogroep dan is het raadzaam om dit met jouw werkgever te bespreken. Geef daarbij aan dat je beschikbaar bent om bijvoorbeeld thuis werkzaamheden te verrichten. Als er discussie tussen jou en jouw werkgever ontstaat, dan is het verstandig naar de bedrijfsarts te gaan. Premier Rutte heeft op 21 april aangegeven dat leerkrachten die binnen de risicogroep vallen niet voor de groepen met kinderen hoeven te staan. Bij een verder oplopende discussie is het verstandig contact op te nemen met de juristen van de KVLO (juristen@kvo.nl).
 

Kan ik verplicht worden om op school les te geven wanneer ik met iemand leef die volgens de RIVM-richtlijnen ernstige klachten heeft?

  • Onderwijspersoneel met gezinsleden/ huisgenoten die behoren tot medische risicogroepen krijgen het advies om niet deel te nemen aan het onderwijsproces op locatie (dit is de keuze van de medewerker in overleg met de werkgever). Over de invulling van het werken op afstand voert de werknemer overleg met de werkgever.
 

Advies KVLO: Bespreek deze zorgen met jouw werkgever en zoek met elkaar naar maatwerkoplossingen. Denk daarbij aan thuiswerken of het ruilen van werkzaamheden met collega’s. Lukt dit niet, dan raden we jou aan de hygiënevoorschriften zo goed als mogelijk op te volgen, zeker wanneer je thuiskomt van het werk.


Hygiëne

Hoe zit het met hygiënemaatregelen?

Scholen dragen er zorg voor dat de algemene hygiënevoorschriften van het RIVM zoveel mogelijk worden nageleefd. Denk hierbij aan de aanwezigheid in de gymzaal van:

  • Zeep en water (desinfectans zijn niet nodig), papieren handdoekjes, oppervlaktesprays.
  • Leermiddelen, speelmaterialen, devices en werkplek dienen bij gebruik door meerdere leerlingen elke les te worden schoongemaakt. Minimale frequentie bij LO in het VSO is schoonmaken, na elke les.
  • Individueel gebruikt materiaal (zoals rackets, batjes en sticks) worden voor gebruik door de leerling zelf schoongemaakt indien dat niet mogelijk is door een vaste klassen-assistent.
  • De leerkracht raakt alleen met schone handen materialen aan en heeft een aantal gebruiksmaterialen die alleen door hem/haar worden aangeraakt en niet door de leerlingen.
  • De hygiënemaatregelen gelden ook voor materialen van leerlingen zoals rolstoel, tillift en andere aan de leerling gerelateerde zaken die noodzakelijk zijn voor de schoolgang.
 

Moet ik beschermende kleding dragen tijdens lessen LO in het VO?

  • Personeelsleden dragen geen persoonlijke beschermingsmiddelen.
  • Specifiek is de volgende maatregel van kracht: voor verlenen van medische en/of verpleegkundige zorg in het voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs dragen personeelsleden persoonlijke beschermingsmiddelen.


Kleedkamer

Wat is het advies omtrent kleedkamergebruik?

  • Toezicht houden in de kleedkamer is maatwerk per kleedkamer.
  • Voor LO in het VSO lijkt lesgeven aan groepen van maximaal 8 leerlingen haalbaar. De groepsgrootte is ook sterk afhankelijk van het soort voortgezet speciaal onderwijs en dient altijd in goed overleg te worden vastgesteld (met als maximum 8 leerlingen). Hierbij is altijd van belang om voorafgaand aan de elke les een inschatting te maken of meedoen onder de huidige omstandigheden haalbaar is voor elke leerling.
  • Afhankelijk van de kleedkamerruimte moet gekeken worden of de jongens en meisjes in aparte kleedkamers voldoende afstand kunnen houden. Belangrijk is hierbij dat niet tegelijk twee groepen gebruik maken van dezelfde kleedkamer. Ook moet er voldoende/ veel tijd zijn tussen de lessen voor het wisselen van groepen in de kleedkamers.
  • Geen contact met andere klassen/groepen/samenstellingen; maak een strakke logistiek bij wisselingen van ruimte en materiaal.

 
Mogen kinderen zich gewoon omkleden?
 
Ja, maar alleen met kinderen uit de eigen klas. Hier dient dus in het rooster rekening mee te worden gehouden.

Als dit het geval is dan heeft iedere klas een eigen kleedkamer en kan er een regulier doordraai-rooster plaatsvinden (zonder extra tijd tussen de klassen). Er dient wel rekening te worden gehouden met de looproute of timing, zodat klassen elkaar niet in een nauwe gang passeren.

Hierbij zijn de volgende opties mogelijk:

  1. De kleedkamer wordt gesplitst, waardoor twee groepen gebruik kunnen maken van de kleedkamer voor het ophangen van de kleding. De groepen kleden apart van elkaar om en passeren elkaar in de gymzaal/op het sportveld.
  2. De kleedkamer wordt gebruikt per groep, waardoor er tijd nodig is tussen het omkleden van beide groepen. Hiermee is de kans dat groepen onderling contact maken miniem, maar gaat wel veel tijd verloren.
  3. Thuis douchen!

Voor LO in het VO worden kleedkamers vaak gebruikt door meerdere groepen. Er zijn ook veel wisselingen, dus afhankelijk van de sportaccommodatie moet gekeken worden hoeveel groepen tegelijk, hoe groot de groep zijn en wat de aankomst- en vertrektijden zijn van de leerlingen die naar de les LO komen.


Overig

Gaan kampen, sportdagen en excursies nog door?

Nee, groepsactiviteiten buiten de school gaan niet door.
 

Mijn school geeft geen LO/bewegingsonderwijs, omdat de kernvakken als prioriteit worden gezien. Welke argumenten zijn er om wel LO/bewegingsonderwijs te geven?

  • Scholen bepalen zelf de inhoud van het onderwijs. Geadviseerd wordt om het onderwijs te beperken tot de kern van alle vakken, dus inclusief LO. En daar waar mogelijk en verantwoord, in te zetten op vakken met een praktische component (zoals LO) die niet goed op afstand verzorgd kunnen worden.
  • Bewegen heeft een positieve invloed op de leerprestaties en het concentratievermogen van kinderen.
  • Kinderen hebben behoefte aan groepscohesie en aan bewegingsactiviteiten die samenwerking stimuleren. Ze hebben sociale contacten gemist. In een gestructureerde omgeving (de les LO/bewegingsonderwijs) kan doelgericht worden gewerkt aan groepsdynamica (bevordering sociaal emotionele ontwikkeling). 
  • Tijdens de Corona lock-down blijken de beweegactiviteiten van alle jongeren weken lang op een laag pitje gezet (geen sport, weinig bewegen buiten, veel schermtijd). Met mogelijk negatieve gevolgen voor vaardigheden en gezondheid. Ook na de start van het vo onderwijs zijn er nog veel beperkingen en is geven van LO van belang omdat het bewegen op allerlei fronten onder druk staat.
 

Mogen stagiaires weer lesgeven of helpen bij het lesgeven?

Stages kunnen doorgang vinden volgens de richtlijnen van het RIVM en van de sector waarin de stagiair werkzaam is, als de stagiair daar al werkzaam was en geen gebruik maakt van het OV. Advies is te overleggen met de werkgever. Probeer daarbij het aantal volwassenen in de gymzaal te beperken.
 

Waarom zijn de regels voor LO/het bewegingsonderwijs anders dan voor het sporten binnen bij een sportvereniging?

Voor leerlingen van een school gelden wat betreft het sporten andere regels dan wat er voor sport is opgesteld (zie het Sportprotocol NOC*NSF), omdat daar kinderen met nieuwe kinderen in contact kunnen komen, buiten de school. Dan is het voorzichtiger handelen. Advies is bij voorkeur buiten les te geven, maar indien dat niet mogelijk is, of als er geen geschikte buitenruimte is, kan dat ook in de gymzaal. Ook hier goed overleggen met de werkgever.


Mogen kinderen van 11 en 12 jaar die in klas 1 zitten wel naar school of gelden voor hen andere regels?

Voor LO in het VO is gesteld dat alle maatregelen gelden voor iedereen in het VO, dus ook voor kinderen jonger dan 13 jaar.


Mag ik als VSO-vakleerkracht lesgeven bij een basisschool bij mij in de buurt, zolang er in het VSO geen lessen gegeven worden?

Ja dat mag, de ALO-bevoegdheid geldt ook voor het PO, maar het is wel verstandig om dit goed op papier te zetten, zeker gezien de aansprakelijkheid bij eventuele ongevallen.

De VSO-vakdocent volgt, naast de algemene richtlijnen van het RIVM, het protocol van bewegingsonderwijs in het PO, ook de richtlijnen van de PO-school waar lessen bewegingsonderwijs worden gegeven. De docent zal zich dus moeten verdiepen in het specifieke maatwerk van de basisschool.  

Beide werkgevers (VSO en PO) moeten akkoord geven en dit op papier vastleggen dat jij tijdelijk wordt ingezet binnen het PO. Dat hoeft gezien de bijzondere en tijdelijke situatie niet gelijk een detacheringsovereenkomst te zijn (wat het in feite wel is), maar er moeten wel afspraken gemaakt worden dat de werknemer in het kader van corona maatregelen werkzaamheden verricht voor een collega-school in het PO en dat beide werkgevers hiermee instemmen.

KVLO/Zeist, 19-05-2020

Versie 3a (Bijgewerkt 25 mei 2020)

Hieronder en op de praktijkpagina van Facebook kunnen lesideeën uitgewisseld worden voor de laatste VSO-gymlessen van het schooljaar!

Reacties (2)
hans verhoogt21 mei om 12:14
Waarom VO/PRO bewegingslessen buiten en VSO binnen en buiten? (volgens protocol)
Inge Delnooz25 mei om 10:46
Ik zou ook graag antwoord hebben over het wel/ niet gebruik maken van de binnenlocatie op het VSO
Reageer Reactie plaatsen
Ik heb een vraag!
Juridisch
0306937678
Onderwijs
0306937674
Aankomende activiteiten
28
mei
Online FAQ Live VO/PrO sessie 2...
Agendapunt bekijken
28
mei
Online FAQ Live VO/PrO sessie 1...
Agendapunt bekijken
28
mei
Lacrosse...
Agendapunt bekijken
LO-Magazine
Hèt Magazine vol nieuws,
achtergronden en praktijk...
Lees meer
Is heel jouw sectie lid?
  • Hoe meer leden we hebben, hoe meer we voor elkaar kunnen krijgen. Ook voor je collega’s die nog geen lid zijn.
  • Lid worden kan via..
Terug naar boven
Een ogenblik geduld alstublieft...